Milletlerarası Ticari Tahkimde Uzman Tanık ve Uzman Bilirkişi Kurumları

Tarafların iddialarını ispatlayabilmeleri için onlara verilen hukuki imkanlar adli yargılama hakkının ve bu doğrultuda tarafların adaletin gerçekten tecelli ettiği kanısıyla tatmin olmalarının teminatı olmaktadır.

Uluslararası ticari tahkim yargılamalarında karmaşık problemlerin ortaya çıkarmış olduğu hukuki meselelerin hakem veya hakem kurulunca daha etkin şekilde anlaşılabilmesi ve bu doğrultuda tarafların iddialarını ispatlayabilmelerini güvence altına alınması amacıyla birçok tahkim yargılama kuralı tahkim yargılamasında uzmanlık kurumunu düzenlemektedir.

Uzmanlar taraflar tarafından tahkim mahkemesine iddialarını kanıtlamak amacıyla sunulabileceği gibi hakem veya hakem kurulu tarafından da atanabilmektedir.

Milletlerarası Ticaret Odası (“MTO”) Tahkim Kuralları Çerçevesinde Uzmanlık

MTO Tahkim Kuralları tarafların iddialarının ispatı amacıyla yargılamada uzman görüşünden faydalanabilmektedir. Buna ek olarak MTO Tahkim Kuralların “Davanın Vakıalarının Tespiti” kenar başlıklı 25.maddesi uyarınca hakem kurulunun olumlu karar vermesi şartıyla tarafça atanan uzman duruşmaya katılarak hakem kurulu tarafından dinlenebilmektedir.

MTO Tahkim Kuralları, hakem kurulu tarafından atanan uzman bilirkişi kurumunu da düzenlemektedir. Buna göre hakem kurulu, taraflara danıştıktan sonra bir veya birkaç bilirkişi tayin edebilmektedir. Taraflardan birinin isteği üzerine hakem kurulu bilirkişinin duruşma sırasında sorgulanmasına izin verebilmektedir.

Uluslararası Barolar Birliği (“UBB”) Milletlerarası Tahkimde Delil İkamesi Kuralları Uyarınca Uzmanlık

Uluslararası tahkim yargılamalarında sıklıkça yararlanılan UBB Milletlerarası Tahkimde Delil İkamesi Kuralları uzmanlık kurumunu MTO Tahkim Kurallarına nazaran daha ayrıntılı olarak incelemektedir.

UBB Kuralları uzmanları taraflarca atanmış olanlar ve hakem kurulu tarafından atanmış olanlar olmak üzere iki başlık altında incelemektedir.

Atanmış olan uzmanın kararının itibar edilebilirliğini artırmak adına uzman, şahsı, uzmanlığı ve bağımsızlığı hususlarında da açıklama yapması beklenmektedir. Bu doğrultuda UBB Kuralları, bilirkişilerin raporlarında hangi hususların yer alması gerektiğini de belirtmektedir.

Taraflarca Atanmış olan Uzman

UBB Kuralları tarafların sadece hususi konular hakkında uzman deliline başvurabileceğini belirtmektedir. Buna ek olarak tarafça gösterilen bilirkişi hazırlamış olduğu raporda uzmanın adı ve adresini, taraflardan herhangi birisi, tarafların hukuk danışmanları ve Tahkim Kurulu ile geçmişte olmuş ve halan var olan ilişkilerine ilişkin açıklama yapmasını, özgeçmişini, niteliklerini, eğitim ve tecrübelerini, kendisinin taraflara, onların hukuk danışmanlarına ve tahkim kuruluna karşı bağımsızlığını anlatan açıklamayı, raporunda vardığı sonuçların dayandığı unsurlar hakkında açıklamanın olmasını, raporunda kendi görüşleri ve vardığı sonuçların, kullandığı yöntemlerin, delillerin ve sonuca varmak amacıyla kullandığı bilgilerin açıklaması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, taraflarca henüz sunulmamış olan ancak bilirkişi raporunda yer alan belgelerin sunulması gerektiğini vurgulamaktadır.

Hakem Kurulunca Atanan Uzman Bilirkişi

UBB Kuralları, Hakem Kurulunun taraflara danışmak kaydıyla belirli konularda danışılmak üzere uzman bilirkişiye başvurabileceklerini düzenlemektedir.

Hakem kurulu tarafından atanan uzman bilirkişi hakemeler kurulu ve taraflara nitelikleri ve bağımsızlığı hakkında bir açıklama göndermekle yükümlüdür. Bu rapor uyarınca tarafların uzman bilirkişinin nitelikleri veya bağımsızlığı hakkındaki itirazlarını iletmeleri gerekmektedir. Bu itirazlar hakem kurulu tarafından acil olarak incelenmekte ve karar verilmektedir.

UBB Kuralları hakem kurulu tarafından atanan uzman bilirkişinin, taraflardan dava ile ilgili bilgi ve dokümanları isteme, dava konusunu inceleme ve örnek alma işleyiş ve sistemleri yerinde incelemek için keşif yapma yetkilerini haiz olduğunu belirtmektedir. UBB Kuralları bu işlemlerin gerçekleştirilmesi sırasında bilirkişinin, hakemlerle aynı yetkilere sahip olduğunu ifade etmektedir.

Bu doğrultuda Hakem Kurulu tarafından atanan uzman bilirkişi, yukarıda belirtmiş olduğumuz hususları içeren bir rapor hazırlamakta ve mahkemeye sunmaktadır.

UBB kuralları tarafların, uzman bilirkişinin dayanmış olduğu belge ve örnekleri inceleme ve rapora itiraz etme hakkına sahip olduklarını belirtmektedir.

Tarafların veya Hakem Kurulunun isteği üzerin Hakem Kurulu tarafından atanmış olan uzman bilirkişi delil inceleme duruşmasına gelmekle ve Hakem kurulu veya tarafların sorularına cevap vermekle yükümlü olduğu belirtilmektedir.

Uluslararası Tahkim hakkında daha fazla bilgi almak ve her türlü sorunuzu iletmek için bize info@guzeloglu.legal adresinden ulaşabilirsiniz.

Advertisements